Avuçla oynanan oyundan Wimbledon'a: Tenisin 500 yıllık hikâyesi
Fransız manastırlarında avuçla oynanan bir oyun, VIII. Henry'nin sarayında kraliyet sporu oldu. 1870'lerde çimlere taşındı ve parasız kalan bir kroket kulübü, kira ile çim silindiri parası bulmak için ilk Wimbledon turnuvasını düzenledi.
Avucun oyunu
Tenisin atası, Orta Çağ Fransası'nda oynanan 'jeu de paume', yani 'avuç oyunu'. Top önce çıplak elle karşıya vuruluyordu; zamanla eldivenler, sonra da raketler geldi. 'Tenis' adının, servisi atan oyuncunun Fransızca 'tenez!' ('al, tut!') diye seslenmesinden geldiği en yaygın açıklama; ama bu bir rivayet.
VIII. Henry'nin kortu
Oyun İngiltere'ye geçince sarayların sporu oldu. Londra'nın batısındaki Hampton Court Sarayı'nda, Kardinal Wolsey için 1526–1529 arasında bir kort inşa edildi; VIII. Henry burada 1528'den itibaren oynadı. Bugün ayakta duran yapı 1620'lerden kalma ve hâlâ aktif bir kulübe ev sahipliği yapıyor. Duvarlardan seken toplarla oynanan bu eski tenise bugün 'real tennis' deniyor.
Bir kutu içinde yeni bir oyun
1870'lerde, çim biçme makinesi ve kauçuk top sayesinde oyun açık havaya, bahçelere taşındı. Binbaşı Walter Clopton Wingfield, ağ, direkler, raketler ve kauçuk toplardan oluşan bir set satmaya başladı ve oyuna Yunanca 'top oyunu' anlamına gelen 'Sphairistike' adını verdi. Neyse ki herkes oyuna kısaca 'lawn tennis', yani çim tenisi demeyi tercih etti.
Bir silindir için turnuva
Güney Londra'daki Wimbledon'da bulunan All England Croquet Club'ın parası tükenmişti: Kirayı ve çimleri düzlemek için gereken atla çekilen silindiri karşılayamıyordu. Çözüm, Temmuz 1877'de bir çim tenisi turnuvası düzenlemek oldu. 22 erkek oyuncu katıldı, yaklaşık 200 seyirci birer şilin ödedi. Finali Wandsworth'lü Spencer Gore, William Marshall'ı 6-1, 6-2, 6-4 yenerek kazandı.
15, 30, 40 ve 'love'
Tenisin tuhaf skor sistemi hâlâ tartışma konusu. En sevilen teorilerden birine göre puanlar bir saat kadranının çeyrekleri (15, 30, 45) üzerinde tutuluyordu; 45 zamanla söylemesi kolay 40'a dönüştü. Sıfıra 'love' denmesinin Fransızca 'l'oeuf' (yumurta, sıfır şekli) sözcüğünden geldiği de anlatılır. Bunların hiçbiri kesin değil; ama hikâye olarak oldukça güzeller.
Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye değildir. Güncel kuralları GOV.UK üzerinden ya da yetkili bir uzmandan teyit edin.
