Freehold ve leasehold farkı nedir? İngiltere'de ev alırken service charge ve ground rent tuzağına düşmeyin
Türkiye'deki tapu sisteminin aksine İngiltere'de bir daireyi 'satın aldığınızda' çoğu zaman yalnızca belirli yıllık kullanım hakkını alırsınız. Kira süresinin, aidatların ve arazi kirasının ev değerini nasıl etkilediğini sade bir dille anlatıyoruz.
Freehold: Bina ve arsa sizin
Freehold mülkte binanın ve üzerinde durduğu arsanın sahibi süresiz olarak sizsiniz. İngiltere'de müstakil ve sıra evlerin çoğu freehold olarak satılır. Bakım ve sigorta sorumluluğu tamamen size aittir.
Leasehold: Belirli süreli kullanım hakkı
Dairelerin büyük çoğunluğu leasehold olarak satılır. Burada siz evi belirli bir süre (örneğin 99 ya da 125 yıl) kullanma hakkını satın alırsınız; binanın ve arsanın sahibi ise 'freeholder' denen başka bir kişi ya da şirkettir. Kira süresi geçtikçe azalır ve evin değeri bundan etkilenir.
Service charge ve ground rent
Leasehold dairelerde ortak alanların bakımı, bina sigortası ve yönetim için genellikle yıllık 'service charge' ödenir; bu tutar binadan binaya çok değişir ve zamanla artabilir. Bazı eski kira sözleşmelerinde ayrıca 'ground rent' (arazi kirası) vardır. Haziran 2022'den sonra kurulan yeni uzun süreli kiralarda ground rent büyük ölçüde sıfırlandı; ancak eski sözleşmelerde hâlâ önemli tutarlar olabilir.
Kira süresine dikkat
Kalan kira süresi 80 yılın altına düştüğünde süreyi uzatmanın maliyeti belirgin şekilde artar ve bazı kredi kuruluşları bu evlere kredi vermekte zorlanır. Satın almadan önce kalan yılı, kira uzatma imkânını ve maliyetini avukatınıza sordurun.
Satın almadan önce sorulacaklar
Kalan kira süresi kaç yıl? Yıllık service charge ve ground rent ne kadar, son yıllarda nasıl değişti? Yakın zamanda büyük bir onarım (major works) planlanıyor mu? Binada dış cephe kaplaması gibi güvenlik sorunları var mı? Evcil hayvan ya da kiraya verme yasağı gibi kısıtlamalar var mı? Bu bilgiler avukatınızın talep edeceği 'leasehold paketi'nde yer alır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; finansal ya da hukuki tavsiye değildir.
Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye değildir. Güncel kuralları GOV.UK üzerinden ya da yetkili bir uzmandan teyit edin.
Kaynaklar
Open Government Licence v3.0 kapsamındaki kamu bilgilerini içerir.
